De invloed van zogeheten “finfluencers” — financiële influencers op platforms als TikTok, YouTube en Instagram — op jongeren is de laatste jaren sterk toegenomen. Het idee dat jongeren zich door hen laten beïnvloeden klopt in grote lijnen wel. Jongeren halen steeds minder informatie uit traditionele bronnen zoals banken of adviseurs, en steeds meer uit sociale media. Dat betekent dat financiële tips, beleggingsadvies en zelfs risicovol gedrag vaak via korte video’s of posts worden overgenomen, soms zonder veel kritische beoordeling.
Finfluencers maken financiële onderwerpen toegankelijk. Ze leggen uit wat beleggen is, hoe crypto werkt of hoe je kunt sparen. Dat is op zichzelf positief, want financiële geletterdheid onder jongeren is lang een probleem geweest. Platforms zoals TikTok en YouTube zitten vol met content die inspeelt op snelle winst, passief inkomen en “financiële vrijheid”. Juist dat maakt het aantrekkelijk: het wordt simpel gepresenteerd, vaak met concrete voorbeelden en succesverhalen.
Maar daar zit ook het risico. Veel finfluencers zijn geen gecertificeerde adviseurs en hoeven zich niet aan dezelfde regels te houden als professionals. Daardoor kan de informatie onvolledig, misleidend of zelfs ronduit fout zijn. Jongeren hebben vaak nog weinig ervaring met financiële producten en kunnen moeilijk inschatten hoe betrouwbaar een bron is. Als iemand online overtuigend vertelt dat een bepaalde investering “bijna gegarandeerd” winst oplevert, kan dat sneller geloofd worden dan zou moeten.
Een belangrijk gevaar is dat risico’s worden onderschat. Finfluencers tonen vaak alleen hun successen, niet hun verliezen. Dat creëert een vertekend beeld van de werkelijkheid. Beleggen en handelen in bijvoorbeeld crypto of aandelen lijkt daardoor eenvoudiger en minder riskant dan het in werkelijkheid is. Jongeren kunnen daardoor geld investeren dat ze eigenlijk niet kunnen missen. In extreme gevallen leidt dat tot schulden of financiële problemen op jonge leeftijd.
Daarnaast speelt groepsdruk een rol. Op sociale media zie je niet alleen de influencer zelf, maar ook reacties van anderen die zeggen hoeveel geld ze hebben verdiend. Dat versterkt het gevoel dat je “iets mist” als je niet meedoet. Dit mechanisme lijkt sterk op wat in de psychologie bekendstaat als FOMO (fear of missing out). Jongeren zijn hier gevoeliger voor, omdat hun financiële identiteit nog in ontwikkeling is en ze vaak sneller geneigd zijn om trends te volgen.
Toch is het te simpel om finfluencers alleen als gevaarlijk te bestempelen. Er zijn ook creators die juist verantwoord gedrag promoten, zoals sparen, lange termijn investeren en budgetteren. Bekende voorbeelden van meer educatieve finfluencers zijn Graham Stephan, die vooral focust op vastgoed en zuinig leven, en Andrei Jikh, die complexe financiële onderwerpen uitlegt op een toegankelijke manier. Zij proberen vaak transparant te zijn over risico’s en benadrukken dat rijk worden meestal tijd kost.
Aan de andere kant zijn er ook meer controversiële figuren, zoals Andrew Tate, die weliswaar niet puur een finfluencer is, maar jongeren beïnvloedt met boodschappen over snel rijk worden en financiële dominantie. Dit soort content kan een onrealistisch beeld geven van succes en rijkdom, en zet soms aan tot risicovol gedrag of dubieuze verdienmodellen.
Wat het extra complex maakt, is dat sociale media-algoritmes vooral content pushen die veel aandacht trekt. Video’s waarin iemand vertelt hoe hij “€100 naar €10.000” heeft omgezet in korte tijd, krijgen vaak meer bereik dan genuanceerde uitleg over indexbeleggen. Daardoor worden extreme of sensationele verhalen disproportioneel zichtbaar.
De vraag of finfluencers “echt gevaarlijk” zijn, hangt dus af van hoe ze worden gebruikt. Op zichzelf kunnen ze een waardevolle bron van informatie en motivatie zijn. Maar zonder kritische houding kunnen ze leiden tot verkeerde beslissingen. Het grootste risico zit niet in het bestaan van finfluencers, maar in het gebrek aan kennis bij jongeren om die informatie goed te beoordelen.
Daarom ligt de oplossing deels in educatie. Als jongeren beter begrijpen hoe geld, risico en rendement werken, zijn ze minder vatbaar voor misleidende content. Ook transparantie en strengere regels voor financiële influencers spelen een rol, bijvoorbeeld door duidelijk te maken wanneer er sprake is van reclame of betaalde promotie.
Kort gezegd: ja, jongeren laten zich beïnvloeden door finfluencers, en dat kan gevaarlijk zijn — vooral wanneer snelle winst wordt gepresenteerd zonder realistisch beeld van risico. Maar met de juiste kennis en kritische houding kunnen finfluencers ook juist bijdragen aan een betere financiële toekomst.
